ตัวละครจำนวนมากในภาพยนตร์และอนิเมะถูกมองว่าเป็น “ไซโคพาธ” ไม่ใช่เพราะพวกเขาถูกระบุเช่นนั้นอย่างเป็นทางการ แต่เป็นเพราะสื่อมักเลือกถ่ายทอดลักษณะบางประการซ้ำๆ และถ่ายทอดลักษณะเด่นของไซโคพาธให้เข้าใจง่าย จนกลายเป็นภาพจำ ไม่ว่าจะเป็นความเยือกเย็น การขาดความเห็นอกเห็นใจ การควบคุมอารมณ์ได้ดี หรือการใช้ความรุนแรงโดยไม่รู้สึกผิด
เมื่อผู้ชมเห็นลักษณะเหล่านี้ปรากฏในตัวละครเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า คำว่า “ไซโคพาธ” จึงถูกนำมาใช้เป็นคำอธิบายอย่างง่าย แม้ในความเป็นจริงแนวคิดทางจิตวิทยาจะซับซ้อนกว่านั้นมากก็ตาม
ตัวอย่างที่ถูกกล่าวถึงบ่อยที่สุดคือฮันนิบาล เล็กเตอร์ จากภาพยนตร์เรื่อง "The Silence of the Lambs" (อำมหิตไม่เงียบ) และซีรีส์ "Hannibal" จนอาจเรียกได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ของไซโคพาธก็ได้ครับ
เหล่าตัวละครที่มีภาพลักษณ์เป็นไซโคพาธชัดเจน
เมื่อลองพิจารณาตัวละครไซโคพาธที่ปรากฏในสื่อ จะพบว่าลักษณะเด่นที่ถูกนำเสนอซ้ำๆ ไม่ได้มีเพียงพฤติกรรมรุนแรงหรือความเยือกเย็นเท่านั้น แต่ยังรวมถึง “เพศ” ของตัวละครด้วย ตัวละครไซโคพาธในภาพยนตร์และอนิเมะจำนวนมากมักถูกสร้างให้เป็นเพศชาย จนทำให้ภาพจำเรื่องไซโคพาธค่อยๆ เชื่อมโยงเข้ากับภาพของผู้ชายไปโดยไม่รู้ตัว
ภาพจำของไซโคพาธคือ “เพศชาย”
เวลาคุณผู้อ่านนึกภาพคนเป็นไซโคพาธ จะนึกถึงคนลักษณะไหนครับ
คนส่วนใหญ่น่าจะตอบว่านึกภาพ "เพศชาย" นะครับมีทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่าไซโคพาธมีโอกาสเกิดในเพศชายสูงกว่าเพศหญิง หรือถ้าพูดโดยละเอียดคือสูงกว่าราว 3 เท่า แปลว่าในกลุ่มคนที่มีเพศชายกับเพศหญิงอยู่เพศละ 100 คน จะมีไซโคพาธชาย 3 คนและไซโคพาธหญิง 1 คนครับ แต่มูลเหตุไม่แน่ชัด ณ ปัจจุบันจึงต้องกล่าวว่า "ยังตอบไม่ได้" ครับ
แล้วทำไมคนถึงพูดกันเหมือนเป็นเรื่องจริงว่า "ไซโคพาธ = เพศชาย" ผมสันนิษฐานว่าการฝังข้อมูลหรือภาพที่ฝังใจน่าจะมีอิทธิพลอยู่ไม่น้อยครับ เหตุผลมี 3 ข้อดังต่อไปนี้
1. คดีฆาตกรรมประหลาดมักมีคนร้ายหรือผู้ต้องสงสัยเป็นเพศชาย
2. ในภาพยนตร์หรือเกมประเภทไซโคฮอร์เรอร์ส่วนใหญ่ ฆาตกรมักเป็นเพศชาย
3. คนจำนวนมากยังไม่ค่อยเข้าใจไซโคพาธ และเหมารวมว่าเป็นฆาตกรต่อเนื่องหรือพวกกามวิปริต
อาจเพราะเหตุนี้จึงเกิดความเชื่อตายตัวว่า "ไซโคพาธ = เพศชาย" และมีภาพลักษณ์ว่า "เพศหญิงมีไซโคพาธน้อย" ก็เป็นได้ครับ
อัตราการเกิดไซโคพาธในเพศหญิงน้อยกว่าเพศชาย
มีทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่า เมื่อเปรียบเทียบระหว่างอัตราการเกิดไซโคพาธในเพศชายกับเพศหญิง เพศชายจะมีอัตราการเกิดสูงกว่าถึง 3 เท่า แต่ไม่ปรากฏว่ามูลเหตุคืออะไร จึงยังไม่น่าเชื่อถือนัก
ความเชื่อตายตัวว่า ไซโคพาธ = เพศชาย
ไซโคพาธที่ปรากฏตัวในภาพยนตร์และอนิเมะเป็นเพศชายเยอะ อีกทั้งยังถูกถ่ายทอดให้เป็นคนใช้ความรุนแรง จึงสันนิษฐานได้ว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้คนมีภาพลักษณ์ชัดว่าเป็นเพศชาย
เรื่องสัดส่วนระหว่างชายกับหญิงจะเป็นเท่าไรนั้นยังไม่สำคัญเท่าการหลงเชื่อด้วยความประมาทว่า "ผู้หญิงไม่น่ากลัว" ความเชื่อนี้จะช่วยปิดบังตัวตนของไซโคพาธได้เป็นอย่างดี แม้จะเป็นผู้หญิง แต่หากรู้สึกว่าน่าสงสัยก็ต้องอย่าประมาทเป็นอันขาดนะครับ
ทดลองอ่าน : ซีรีส์สนุกจนตาสว่าง คนใกล้ตัวเป็นพิษ เรื่องราวของชาวไซโคพาธ