คู่มือมนุษย์ ฉบับสมบูรณ์ และ คู่มือมนุษย์ ฉบับปฏิบัติธรรม หนังสือสำคัญอันชาวโลกจักต้องมีไว้ศึกษาคู่กัน เล่มแรก คู่มือมนุษย์ ฉบับสมบูรณ์ บรรยายเมื่อ พ.ศ.2499 ตามคำอาราธนาของ ศ.สัญญา ธรรมศักดิ์ ผู้มีแนวคิดให้มีการบรรยายธรรม โดยท่านพุทธทาสภิกขุในกรุงเทพมหานครหลายครั้ง ครั้งนี้ พ.ศ.2499 เป็นที่มาของหนังสือที่ใครก็ตาม อาชีพใดก็ตามอ่านแล้วเกิดประโยชน์ เป็นเล่มที่ได้รับความนิยมและกล่าวถึงเป็นอันมาก